KAYIT DIŞI İSTİHDAMA KARŞI UYARI: “SİGORTA İLE İŞ GÜVENDE, İŞÇİ GÜVENDE; GELECEK GÜVENDE”

Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında kayıt dışı istihdamın çalışanlar, işverenler ve ülke ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekildi. Yetkililer, sigortalı çalışmanın yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda sosyal güvenliğin ve sürdürülebilir ekonomik yapının temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

Kayıt dışı istihdamın; çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi ya da çalışma gün ve ücretlerinin eksik bildirilmesi anlamına geldiği belirtilirken, sigortasız işçi çalıştırmanın hem çalışan hem de işveren açısından ciddi sonuçlar doğurduğu ifade edildi.

ÇALIŞANLAR TEMEL HAKLARINDAN MAHRUM KALIYOR

Açıklamada, kayıt dışı çalışan kişilerin emeklilik hakkı başta olmak üzere birçok sosyal güvenceyi kaybettiğine dikkat çekildi. Sigortasız çalışanların;

• Emeklilik hakkından,

• Malullük aylığından,

• Ölüm aylığı güvencesinden,

• İşsizlik sigortasından,

• Sağlık hizmetlerinden,

• İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sağlanan güvencelerden

yararlanamadığı ifade edildi.

Ayrıca kayıt dışı çalışanların kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel işçilik haklarından da mahrum kaldıkları vurgulandı.

İŞVERENLER İÇİN DE BÜYÜK RİSK

Yetkililer, bazı çalışanların emekli aylığı, sosyal yardım veya farklı nedenlerle sigortasız çalışmayı talep edebildiğini; ancak bu taleplerin kabul edilmesinin işverenler açısından ağır mali ve hukuki sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi halinde işverenlerin yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarında ciddi hukuki sorumluluklarla karşı karşıya kalabileceği ifade edildi.

Açıklamada, sosyal güvenlik uygulamalarındaki temel yaklaşımın cezalandırmak değil; rehberlik ederek işletmelerin güvenli ve sürdürülebilir şekilde büyümesini desteklemek olduğu kaydedildi.

EKONOMİ VE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ ZARAR GÖRÜYOR

Kayıt dışı istihdamın yalnızca bireysel değil, toplumsal ve ekonomik açıdan da ciddi sonuçlar doğurduğu belirtildi. Bu durumun;

• Haksız rekabete yol açtığı,

• Vergi ve prim kayıplarını artırdığı,

• Sosyal güvenlik sistemini zayıflattığı,

• Gelir dağılımını olumsuz etkilediği,

• Ekonomik verilerin güvenilirliğini azalttığı

ifadelerine yer verildi.

ÜCRETLERİN BANKA ÜZERİNDEN ÖDENMESİ ZORUNLU

Çalışma hayatında şeffaflığın sağlanması amacıyla ücret ödemelerinde banka kullanımının önemine de dikkat çekildi. Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesinin yasal zorunluluk olduğu hatırlatıldı.

Bu yükümlülüğe uyulmaması halinde işverenler hakkında her çalışan ve her ay için ayrı ayrı idari para cezası uygulanabileceği belirtildi.

İHBAR VE ŞİKÂYET BAŞVURULARI YAPILABİLİYOR

Çalışanların sigorta durumlarını e-Devlet üzerinden kolaylıkla sorgulayabilecekleri belirtilirken, sigortasız çalışma veya eksik bildirim durumlarında;

• ALO 170,

• Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve Merkezleri,

• CİMER

üzerinden ihbar ve şikâyette bulunabilecekleri ifade edildi.

Açıklamanın sonunda ise şu çağrı yapıldı:

“Kayıtlı istihdam; çalışan için güvence, işveren için sürdürülebilirlik, ülkemiz için güçlü bir gelecektir. Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında tüm tarafları bu ortak sorumluluğa sahip çıkmaya davet ediyoruz.”