21 Şubat Dünya Anadil Günü’nde Anadilinde Eğitim Vurgusu

21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla Urfa Emek ve Demokrasi Platformu tarafından yapılan basın açıklamasında, anadilin bir halkın hafızası, kimliği ve tarihi olduğu vurgulanarak anadilinde eğitim hakkının anayasal güvence altına alınması çağrısında bulunuldu.

Platform açıklamasında, dünya genelinde yaklaşık 7 bin dilin konuşulduğu, bunlardan en az 2 bin 500’ünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğu belirtilerek, UNESCO’nun 21 Şubat’ı Uluslararası Anadili Günü ilan ederek bu tehlikeye dikkat çektiği hatırlatıldı. Dillerin yok oluşunun çoğu zaman kaçınılmaz değil, siyasal tercihlerin sonucu olduğu ifade edildi.

“Anadil Hakkı Temel Bir İnsan Hakkıdır”

Açıklamada, tekçi ve asimilasyoncu politikaların dilleri eğitimden ve kamusal alandan dışladığı savunularak, dilin bir güvenlik meselesi değil temel bir insan hakkı olduğu kaydedildi. Türkiye’de çok dilli toplumsal yapıya rağmen anadilinde eğitim hakkının anayasal güvenceye sahip olmadığına dikkat çekildi.

Türkçe dışındaki dillerin yalnızca 5. sınıftan itibaren seçmeli ders olarak okutulabildiği belirtilen açıklamada, bu durumun çocukların eğitim hayatının en kritik döneminde anadillerinden koparılması anlamına geldiği ifade edildi. Seçmeli ders uygulamasının ise en az 10 öğrenci şartı, öğretmen ve materyal eksikliği gibi nedenlerle fiilen kullanılamaz hale geldiği öne sürüldü.

Kürtçe Üzerindeki Engeller Gündeme Getirildi

Platform, Kürt dili ve lehçeleri üzerindeki uygulamalara da değinerek, TRT Kurdî gibi adımların anayasal güvenceye dayanmadığı sürece sorunun çözümüne katkı sunmayacağını belirtti. Kürtçe kültürel etkinliklere yönelik yasaklar, cezaevlerinde Kürtçe yayınlara el konulması ve yer isimlerine ilişkin müdahalelerin dil üzerindeki baskının sürdüğünü gösterdiği ifade edildi.

“Çekinceler Kaldırılmalı”

Açıklamada, Türkiye’nin başta Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi olmak üzere taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde dil ve kültür haklarına koyduğu çekinceleri kaldırması gerektiği vurgulandı.

Urfa Emek ve Demokrasi Platformu, anadilinde eğitim hakkının derhal ve koşulsuz biçimde anayasal güvence altına alınması, kamusal alanda çok dilliliğin tanınması ve dil üzerindeki idari engellerin kaldırılması çağrısında bulundu.